Втора сесија на Работа Група 3 – Правосудство и основни права „Механизми за ефективна борба против корупција“

Втора сесија на Работа Група 3 – Правосудство и основни права
„Механизми за ефективна борба против корупција“

Простории: Клуб на пратеници на РМ
Учесници: проф. Рената Дескоска (министер за правда), Петар Коварик (Кабинет на премиерот, Влада на Словачката Република), Милка Ристова (Пензиониран судија во Врховниот суд на РМ), Александра Деаноска (професор на Правниот факултет “Јустинијан Први” ), Фросина Тасеска (државен секретар во Министерството за правда), Натали Петровска (Извршен директор на
Коалицијата “Сите за правично судење”), Милева Ѓуровска (Национален координатор на НКЕУ-МК).
На седницата присуствуваа повеќе од 50 учесници, членови на РГ 3 и гости – адвокати, судии, универзитетски професори, НВО активисти, владини претставници, како и други заинтересирани лица.
Во воведното обраќање на министерката за правда, професорот Рената Дескоска, нагласи дека борбата против корупцијата е еден од стратешките приоритети на Владата, а во таа насока се разработува и законот за спречување на корупцијата. Една од задачите на работната група, како што рече, е да се дефинира нов модел на антикорупциска комисија кој ќе има вистинска моќ да делува без никакво политичко влијание. Таа исто така забележа дека пред судството има две задачи: да се бори против корупцијата во државните институции и да се бори против корупцијата во нивните редови.
“Корупцијата не е само добивање парични надоместоци или подароци, туку и отсуство на какво било влијание во процесот на донесување одлуки, што е особено важно за судството, бидејќи е експлицитно наведено дека тие мора да судат врз основа на Уставот и законите во Република Македонија, што, за жал, не беше секогаш случај “- рече министерката Дескоска.
По воведниот говор на министерката Дескоска, проф. Александра Деаноска од Правниот факултет, Јустинијан Први, го истакна фактот за непознавањето на “институтот” свиркачи. Таа додаде дека проблемот со недоследноста на правните акти е очигледен. Покрај тоа, таа го нагласи прашањето дали на системот му се потребни поефективни или поефикасни механизми. Во текот на деталното презентирање на Законот за заштита на свиркачите, г-ѓа Деаноска го истакна огромниот обем на Законот, прашањето за заштита на свиркачите и нивниот идентитет, како и заштита на правата на оние блиски на нив.
Фросина Тасеска како учесник и модератор го наметна прашањето: Кој е вистинскиот модел што треба да го вклучиме во борбата против корупцијата?
Натали Петровска (извршен директор на Коалицијата “Сите за правично судење”) изјави дека мерките за конфискација се незабележливо употребувани особено во периодот 2004-2008 година и воопшто. Уште повеќе, во дискусија, таа нагласи дека во судовите кои се вклучени во случаите на корупција има недостиг на квалификувани човечки ресурси / професионалци. Меѓу другото, таа го спомена и фактот дека во Јавното обвинителство нема објавено доволно податоци за своето функционирање во период од две години, што само по себе вели многу за транспарентноста на оваа институција.
“Во сегашното законодавство, во рамките на антикорупциските и кривичните предмети се инкорпорираат само оние случаи кои вклучуваат директно добивање на мито, како и оние кои вклучуваат интерес, но, акции кои се суптилни, оние кои имаат политички и друг вид на влијание не се вклучени во политичкиот прогон.
Телефонските повици и притисоци врз Судот, или иницирани од политички мотив, роднини и друг вид мотив, засега, не можат да бидат инкорпорирани во системот на законска одговорност за вакви акции, но имаат огромно влијание – рече Милка Ристова (пензиониран судија во Врховниот суд на РМ).
Петар Коварик (Кабинет на премиерот, Влада на Словачката Република) ги презентираше стратегиите на Р. Словачка во борбата против корупцијата и разговараше за главните проблеми, придобивки и практики, како и за тоа како Р.Словачка ги гради и управува главните тела во процесот на борба против корупцијата. Тој истакна дека е добра практика дека антикорупциските стратегии се водат од нивоата на хиерархија од највисоко ниво, т.е. директно од премиерот на земјата. Покрај тоа, тој изјави дека е добра стратегија за формирање на антикорупциски систем и систем за анализа на ризик во секое министерство одделно; додавајќи дека е многу важно да се има практика за назначување одговорни лица во секоја област.
Коварик, исто така, ги спомена целите поврзани со антикорупцијата во неговата земја, велејќи дека пред нив се целите како што се подобрување на кредибилитетот, зајакнување на антикорупцискиот механизам и регистрација на различна работна позиција поврзана со главните тела во анти- корупциски процес. Меѓу проблемите со кои Република Словачка се соочува, г-дин Коварик ги истакна поголемите случаи за борба против корупцијата на кои потешко може да се дојде до решение и чие ниво на успех е драстично пониско од успешно разрешените помали случаи на корупција во неговата земја; тој продолжи со изјавата дека системот за финансиска инспекција, кој, како што е наведено, не е доволно ефикасен; недостатокот на доверба на луѓето во институциите беше уште еден проблем што го спомена г-дин Коварик во неговата презентација.
Последно, но не и најмалку важно, Коварик укажа на споредба помеѓу Бугарија и Романија како земји со исто ниво на корупција, но со разлика во бројот на регистрирани случаи на корупција. Романија има многу повеќе регистрирани случаи на корупција во споредба со Бугарија и со оваа споредба Коварик ја спомна практиката на превенција наспроти репресија.
Милева Ѓуровска (Национален координатор на НКЕУ-МК) го истакна квалитативниот аспект во целиот процес, кој како што рече таа е бавен, сложен процес и е услов за успех во законодавството, борбата против корупцијата, фундаменталните права и слободата на говорот. Ѓуровска ја истакна политичката волја како клучен фактор, но исто така потсети дека сите аспекти од Поглавје 23 се домен на дејствување на Владата.

Public Public Public Public